Etykieta plus opakowanie w myśl założeń PPWR

Zgodnie z zapisami rozporządzenia PPWR, wszystkie opakowania od 2030 r. muszą nadawać się do recyklingu. Aby zrealizować to założenie powinny one przy tym spełnić następujące warunki:

• opakowanie musi być zaprojektowane w sposób umożliwiający jego łatwy, efektywny, skalowalny i możliwy do zastosowania na dużą skalę recykling. Dotyczy to zarówno konstrukcji samego opakowania jak i materiałów, z których zostało ono wyprodukowane;
• opakowanie musi być łatwe do odseparowania i nadawać się do sortowania bez negatywnego wpływu na możliwości recyklingu innych strumieni odpadów;
• opakowanie powinno być wykonane z materiałów, które po procesie recyklingu mogą zostać powtórnie przetworzone na surowce wtórne wysokiej jakości, aby w jak najlepszym stopniu zastąpić / ograniczyć wykorzystanie do ich produkcji surowców pierwotnych. Należy przy tym podkreślić, że wskazane rozporządzenie zawiera szereg innych zapisów, które w konsekwencji mają prowadzić do osiągnięcia wspólnego celu jakim jest m.in. neutralność klimatyczna.

Czy wszyscy producenci, brand ownerzy czy w końcu użytkownicy końcowi mają wystarczającą wiedzę na temat wpływu opakowań na środowisko, wykorzystanie zasobów pierwotnych czy na temat konsekwencji jakie niesie za sobą na przykład nieodpowiednie projektowanie opakowań? Czy wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego jakie rozwiązania proponuje szeroko rozumiana branża opakowań, których celem jest dążenie do osiągnięcia wspomnianych założeń. Nie jest to oczywiste; choć z całą pewnością optymalnych pod względem kosztowym i środowiskowym, rozwiązań dla duetu etykieta – opakowanie, jest sporo.

Materiały z zawartością surowców z recyklingu, zredukowane (o obniżonej gramaturze) czy wspomagające recykling to doskonała alternatywa dla standardowych aplikacji. Ich dostępność jest dziś w zasadzie nieograniczona, a koszt często porównywalny ze standardowym odpowiednikiem. Czy właściciele marek chętnie z nich korzystają? Czy wykorzystują we właściwy sposób cały ich potencjał? Z tym bywa różnie. Dobór etykiety do opakowania kosmetycznego najczęściej odbywa się z uwzględnieniem takich aspektów jak: kształt opakowania, materiał z którego dane opakowanie jest wykonane czy sama zawartość opakowania; dziś, z uwagi na obowiązujące przepisy projektując produkt i jego opakowanie powinniśmy myśleć także to jego wpływie na środowisko w całym cyklu życia.

Rozwiązania dla opakowań PET

Doskonałym przykładem dostosowania etykiety do opakowania z uwzględnieniem nie tylko aspektów funkcjonalnych ale też środowiskowych są materiały etykietowe przeznaczone do oznaczania opakowań PET. Ich podstawowym założeniem jest możliwość wymycia etykiety w procesie recyklingu i tym samym odzyskanie „czystych” płatków PET, możliwych do ponownego przetworzenia. Tego typu rozwiązanie nie tylko nie zaburza całego procesu ale także istotnie wpływa na jakość odzyskanych surowców a tym samym na jakość opakowania, które zostanie wyprodukowane z uwzględnieniem pozyskanego recyklatu.

Redukcja masy opakowania

Jednym z zapisów rozporządzenia PPWR jest ten, który mówi o tym, że opakowanie powinno być zaprojektowane tak aby jego objętość i masa były ograniczone do minimum. O ile temat redukcji masy opakowania wydaje się być w branży znany, o tyle wielu użytkowników opakowań nie zdaje sobie sprawy z tego, że etykieta także może podlegać takiej redukcji. Wykorzystanie cieńszych materiałów samoprzylepnych w połączeniu ze zredukowaną masą opakowania mogą skutecznie wpłynąć na realizację założeń legislacyjnych i obranych celów środowiskowych. Mówiąc o redukcji opakowania warto przytoczyć także inny, istotny szczególnie dla branży kosmetycznej, zapis rozporządzenia. Mianowicie jedna z poruszanych kwestii mówi jasno, że od roku 2030 wskaźnik pustej przestrzeń w opakowaniach nie może przekraczać 50%, a każde z nich powinno być zaprojektowane tak aby jego objętość i masa były ograniczone do minimum. Pusta przestrzeń w opakowaniach kosmetyków jest tematem dyskusji od wielu lat; wydaje się, że dziś kwestia ta powinna być tematem szczególnej uwagi i próby wypracowania pewnego kompromisu między potrzebą zgłaszaną przez brand managerów czy dział marketingu w aspekcie np. wyróżnienia produktu na półce czy wygospodarowania przestrzeni na opakowaniu na realizację założeń informacyjnych, a troską o środowisko i zapisane parametry eliminacji opakowań nadmiernych i ich niewykorzystanych przestrzeni. Znajomość dostępnych materiałów nie jest kwestią wystarczającą, kiedy myślimy o skutecznych projektowaniu duetu etykieta – opakowanie. Wiedza na temat podstawowych zasad projektowania opakowań, dostępnych i opłacalnych kosztowo metod recyklingu, dostępnych komponentów oraz przepisów określających i definiujących podstawowe założenia z zakresu szeroko rozumianego zrównoważonego rozwoju opakowań, to klucz do stworzenia spójnej i jednoznacznej strategii rozwoju opakowania, która powinna spinać i porządkować wszystkie elementy tej nie łatwiej układanki. Duet idealny – etykieta plus opakowanie – przykład

Chcąc wskazać przykład „dobrych praktyk” z zakresu skutecznego i właściwego projektowania opakowania kosmetycznego posłużę się przykładem etykietowania opakowań PET.

Opracowanie konstrukcji: butelka PET (najlepiej transparentna, bez barwników) o możliwie najmniejszej gramaturze (przy zachowaniu walorów funkcjonalnych i użytkowych), z dodatkiem recyklatu (rPET) na poziomie 25%, z optymalną pod kontem wielkości etykietą samoprzylepną poliolefinową lub konstrukcją umożliwiającą łatwe oddzielenie etykiety od opakowania opisaną wcześniej, to jeden z przykładów właściwych połączeń, które wpisują się w założenia obowiązujących legislacji i celów. Oczywiście nie zawsze możliwe jest zastosowanie wskazanej konstrukcji, zwłaszcza dla już wprowadzonych na rynek produktów (przykład: opakowanie barwione w masie które jest częścią identyfikacji marki); niemniej jednak, przy tworzeniu i odpowiedzialnym projektowaniu strategii opakowań należy dążyć do realizacji właściwych praktyk.

Podsumowując …

Warto zdać sobie sprawę z tego, że wprowadzone zapisy prawne nie są dziś dla właścicieli marek wyborem, czy możliwą alternatywą; każdy podmiot wprowadzający opakowania na rynek będzie musiał dostosować je do obowiązujących przepisów i tym samym dostosować opakowania swoich produktów do danych legislacji. Choć opisane wymagania zaczną obowiązywać za jakiś czas, już dziś warto nie tylko zrobić przegląd dostępnych możliwości ale skupić się także (a może przede wszystkim) na ich przetestowaniu i optymalnym dostosowaniu do wymagań własnego produktu.